Umhverfistofnun - Logo

Hraunhellar í Þeistareykjahrauni

Samstarfshópur, sem skipaður er fulltrúum Umhverfisstofnunar, Þingeyjarsveitar og umhverfis- og auðlindaráðuneytisins, vinnur nú að undirbúningi friðlýsingar hraunhella í Þeistareykjahrauni sem náttúruvætta, í samræmi við málsmeðferðarreglur náttúruverndarlaga.

Verndargildi

Náttúrufræðistofnun Íslands metur hraunhella almennt sem fágætar náttúruminjar á heimsvísu og er verndargildi þeirra mjög hátt. Í hraunhellum eru margskonar viðkvæmar hraunmyndanir á borð við dropsteina og hraunstrá. Í Þeistareykjahrauni hafa fundist einhverjir heillegustu hraunhellar sem þekktir eru og búa þeir yfir einstökum fjölda dropsteina og hraunstráa. Hellarnir sem eru fágætir á heimsvísu hafa hátt vísindalegt og fagurfræðilegt gildi auk þess sem fræðslumöguleikar eru miklir, sé rétt að staðið. Vegna verndargildis hefur hellunum verið lokað skv. 25. gr. laga um náttúruvernd.

Almennt njóta hraunhellar sérstakrar verndar á grundvelli 61. gr. laga um náttúruvernd auk þess sem dropsteinar eru friðlýstir á landsvísu með auglýsingu nr. 120/1974. Með áformum um friðlýsingu hellanna og áhrifasvæðis þeirra er horft til þess að vernda hellana í til framtíðar auk þeirra náttúrufyrirbæra sem þar er að finna. Vernd hellanna er eingögnu tryggð með því að hellisop séu varin auk þess sem svæði á yfirborði hraunsins, þar sem hellarnir eru undir, þarfnast verndar við raski.

Áform um friðlýsingu auglýst í desember 2021

Með áformum um friðlýsingu svæðis sem innifelur fágæta hraunhella er horft til þess að festa í sessi vernd hinna einstöku hraunhella í Þeistareykjahrauni.

Áform þessi eru kynnt í samræmi við málsmeðferðarreglur 2. og 3. mgr. 36. gr. náttúruverndarlaga nr. 60/2013, sbr. 2. mgr. 38. gr. laganna.  Í kjölfar kynningartímans munu fulltrúar Umhverfisstofnunar, landeigenda, Þingeyjarsveitar  og umhverfis- og auðlindaráðuneytisins, vinna drög að friðlýsingarskilmálum og leggja fyrir rétthafa lands og aðra sem hagsmuna eiga að gæta. Fyrirhuguð friðlýsing mun að því búnu verða auglýst opinberlega og öllum gefinn kostur á að gera athugasemdir við framlagða tillögu.

Tillaga að friðlýsingarmörkum miðast við afmörkum þá sem birt er á korti. Opna kort.

Frestur til að skila inn athugasemdum var til og með 24. janúar 2022. 

Tillaga að friðlýsingu auglýst 11. apríl 2022
Umhverfisstofnun, ásamt samstarfshópi um friðlýsingu, hefur lagt fram tillögu að friðlýsingu hella í Þeistarreykjahrauni í samræmi við 39. gr. laga nr. 60/2013 um náttúruvernd.
Frestur til að senda inn athugasemdir og ábendingar er til og með 24. maí 2022. Sjá nánar á síðu um friðlýsingar í kynningu.

Frekari upplýsingar veita Davíð Örvar Hansson (davidh@ust.is) og Ingibjörg Marta Bjarnadóttir (ingibjorgb@ust.is) eða í síma 591-2000.